Sorular

  1. Elektronik sözleşme ve e-ticaret ne demektir, yazınız. Elektronik iletişim yöntemlerinden ön plana çıkan ve elektronik sözleşmenin kurulmasında yaygın şekilde kullanılan 3 sözleşme tipi nedir, açıklayınız.
  2. Elektronik sözleşmelerde karşımıza çıkan genel işlem koşulları ne demektir? Borçlar kanunu sözleşmenin taraflarına hangi hâllerde koruma sağlar ve genel işlem koşullarının yaptırımı nedir, izah ediniz.

  • Elektronik sözleşme: Elektronik ortamda girilen ilişkide taraflar arasında kurulan sözleşme. Tarafların sözleşme kurmaya yönelik irade beyanlarını fiziken bir araya gelmeksizin elektronik ortamda ortaya koymaları sûretiyle kurulan sözleşmeleri ifade eder.
  • E-Ticaret: Fiziken bir arada olmaksınız elektronik ortamda gerçekleştirilen çevrim içi iktisadî ve ticarî her türlü faaliyet.

Sözleşmelerin Elektronik Ortamda Kurulmasında Ön Plana Çıkan Yöntemler

  1. İnternet Sitesi Üzerinden Kurulan Sözleşmeler (Web-based/Click-wrap): Genellikle “Kabul Ediyorum” butonuna basılmasıyla kurulan, irade beyanını bir “tıklama” eylemine indirgeyen sözleşmelerdir.
  2. E-Posta Yoluyla Kurulan Sözleşmeler: Klasik “teklif ve kabul” mekanizmasının, mektubun hızlandırılmış ve dijitalleşmiş formu üzerinden işletilmesidir.
  3. Elektronik Veri Değişimi (EDI - Electronic Data Interchange): İnsan müdahalesine gerek kalmaksızın, bilgisayar sistemlerinin önceden belirlenmiş standartlar dâhilinde birbirleriyle “konuşarak” kurdukları otonom sözleşme tipi.

  • Genel işlem koşulları, düzenleyenin ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanmak amacıyla tek taraflı hazırladığı «ya kabul et ya git» dayatmasıdır; karşı tarafa tartışma imkânı verilmez.

  • Borçlar Kanunu iki kümülatif şartla koruma sağlar: Düzenleyenin karşı tarafa koşulların varlığını bildirip içeriği öğrenme imkânı sunması ve karşı tarafın bu koşulları kabul etmesi.

  • Yukarıdaki iki şarttan biri eksikse, müşteri aleyhine olan hükümler sözleşmenin kapsamına girmemiş sayılır. Bu durumda sözleşmenin diğer hükümleri geçerliliğini korurken, hukuka aykırı şekilde dayatılan hükümler yazılmamış sayılır.